Chúa Giêsu chạnh lòng thương - nền tảng của linh đạo Rogate và sứ mạng Hội Thánh

Trong Phúc Âm theo Thánh Mátthêu (Mt 9,35-38), Thánh sử trình bày một tổng hợp sống động về sứ vụ của Đức Giêsu: “Người đi khắp các thành thị và làng mạc, giảng dạy… rao giảng Tin Mừng Nước Trời và chữa lành mọi bệnh hoạn tật nguyền” (Mt 9,35). Đoạn văn nằm giữa phần các phép lạ (Mt 8–9) và diễn từ sai đi (Mt 10), đóng vai trò như một bản lề thần học. Điểm cao nhất của trình thuật không phải là hoạt động bên ngoài, mà là nội tâm “quặn đau” của Đức Giêsu: “Khi thấy đám đông, Người chạnh lòng thương họ” (Mt 9,36), và từ đó phát sinh lệnh truyền Rogate: “Hãy xin Chủ mùa gặt sai thợ ra gặt lúa về” (Mt 9,38).

Trước hết, ngay từ khởi đầu sứ vụ, Đức Giêsu rao giảng Nước Thiên Chúa. Người công bố: “Hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 4,17). Lời rao giảng của Người không phải là lời loài người, nhưng là lời của Đấng được Chúa Cha sai đến (x. Ga 7,16). Người “nói lời của Thiên Chúa” (Ga 3,34), mặc khải chân lý cứu độ và mời gọi con người hoán cải.

Kế đến, Đức Giêsu chữa lành. Các phép lạ trong Mt 8–9 cho thấy Người chữa người phong cùi (Mt 8,3), người bại liệt (Mt 9,6), cho kẻ mù được thấy (Mt 9,29-30). Những hành vi này không chỉ mang tính thể lý, mà còn mang chiều kích biểu tượng: bệnh tật là hình ảnh của tình trạng tội lỗi. Vì thế, việc chữa lành diễn tả công trình cứu độ toàn diện, phục hồi con người trong tương quan với Thiên Chúa.

Điểm trung tâm của đoạn Tin Mừng là việc Đức Giêsu thấy và chạnh lòng thương. “Thấy” ở đây không phải là cái nhìn bề ngoài, mà là cái nhìn thấu suốt; Đức Giêsu đã đi vào tận chiều sâu mọi nỗi đau khổ và thất vọng của con người. Người thấy một nhân loại “lầm than vất vưởng không người chăn dắt” (Mt 9,36). Hồng Y Joseph Ratzinger giải thích rằng động từ Hy Lạp splagchnízomai (σπλαγχνίζομαι - chạnh lòng thương) diễn tả một sự rung động từ “tận đáy lòng”, như tình mẫu tử – một sự hiệp thông sâu xa với nỗi đau của người khác. Như thế, nơi Đức Giêsu, lòng trắc ẩn không chỉ là cảm xúc, mà là sự tham dự trọn vẹn vào thân phận con người. Người mang lấy nỗi đau tột cùng của phận người.

Chính lòng trắc ẩn này là nền tảng của tình yêu Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ. Ngay từ sách Sáng Thế, Thiên Chúa đã đi tìm con người sa ngã: “Ngươi ở đâu?” (St 3,9). Lịch sử cứu độ là lịch sử của một Thiên Chúa không ngừng tìm kiếm con người trong lòng thương xót. Điều này đạt đến viên mãn nơi Đức Giêsu Kitô – Đấng là “mặc khải trọn vẹn của tình yêu Chúa Cha” (x. Tt 3,4-5).

Đức Giêsu Rogate chính là hình ảnh sống động của lòng thương xót ấy. Người là Mục Tử Nhân Lành “hy sinh mạng sống vì chiên” (Ga 10,15). Từ việc cảm thương đám đông (Mc 6,34), đến việc khóc thương Lazarô (Ga 11,35), tất cả đều cho thấy một trái tim biết yêu đến cùng. Đỉnh cao của lòng thương xót ấy là Thập giá: “Họ sẽ nhìn lên Đấng họ đã đâm thâu” (Ga 19,37), và lời cuối cùng: “Mọi sự đã hoàn tất” (Ga 19,30).

Theo Thánh Hannibal Maria Di Francia, khi chiêm ngắm Đức Giêsu chạnh lòng thương, ta không thể dừng lại ở cảm xúc, mà phải bước vào lời cầu nguyện Rogate. Thế giới hôm nay vẫn đầy những “đám đông bị bỏ rơi”, vì thế cần những người thợ trong cánh đồng truyền giáo. Lòng thương xót dẫn đến lời cầu xin, và lời cầu xin mở ra sứ mạng.

Tóm lại, Mt 9,35-38 mặc khải cho chúng ta chính trái tim của Đức Kitô: một trái tim biết thấy, biết chạnh lòng thương và biết hành động. Lòng thương xót không chỉ là một thuộc tính của Thiên Chúa, mà còn là cách thế nền tảng qua đó Người tỏ lộ tình yêu và thực hiện công trình cứu độ nhân loại. Mỗi Kitô hữu hôm nay được mời gọi bước vào dòng chảy sống động ấy: biết nhìn thế giới bằng ánh mắt của Đức Giêsu, biết để con tim mình rung động trước nỗi đau của tha nhân và dấn thân phục vụ cách cụ thể.

Khi thực sự noi theo mẫu gương của Đức Kitô, chúng ta không thể sống dửng dưng hay khép kín, mà phải mở lòng ra với những khổ đau của con người thời đại. Điều này phản ánh thao thức của Hội Thánh trong Hiến chế Gaudium et Spes: “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người hôm nay… cũng là của các môn đệ Đức Kitô”. Theo Chúa là rao giảng chân lý, chữa lành vết thương và yêu thương cụ thể hằng ngày. Khi đó, đời sống chúng ta trở thành chứng tá sống động cho lòng thương xót của Chúa Cha, đồng thời là lời đáp trả thiết thực cho lệnh truyền Rogate.

Tác giả: Thầy Giuse Hoàng Sỹ Đỉnh, RCJ